ABD’de seçmenler, 3 Kasım’da Temsilciler Meclisi’nin tamamı ve Senato’nun bir bölümü için sandık başına gitti. Seçimlerde Kongre’nin iki kanadını oluşturan Senato ve Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçilerin sahip olduğu çoğunluğu Demokratlar ele geçirdi. Demokrat adaylar, Cumhuriyetçilerin kaleleri olarak görülen birçok bölgede seçimi önde bitirdi.
ABD medyasının “mavi tsunami” adını verdiği bu değişimi anlamaya yönelik analizler sürüyor. Z Kuşağı’na odaklanan bir araştırma, medya ve strateji şirketi olan The Up and Up’ın kurucusu Rachel Janfaza, Vox‘ta yayımlanan makalesinde değişimin motorunun Z Kuşağı olduğunu ileri sürüyor.
Yazıdan öne çıkan bölümleri aktarıyoruz:
“2026 seçimlerinin en dikkat çekici sonuçlarından biri, genç seçmenlerin Demokratlara güçlü biçimde geri dönmesi oldu. Tufts Üniversitesi bünyesindeki Sivil Öğrenme ve Katılım Araştırma Merkezi (CIRCLE) tarafından sandık çıkış anketleri üzerinden yapılan analize göre, 30 yaş altındaki seçmenlerin yüzde 66’sı Temsilciler Meclisi için Demokrat adaylara oy verdi. Cumhuriyetçi adayları destekleyenlerin oranı ise yüzde 31’de kaldı. Aradaki 35 puanlık fark, genç seçmenlerin tercihlerindeki değişimin boyutunu ortaya koyuyor.
Bu tablo, 2024 seçimleriyle karşılaştırıldığında çok daha çarpıcı. O yıl aynı yaş grubundaki seçmenler, Temsilciler Meclisi seçimlerinde Demokrat adayları 14 puan farkla desteklemişti. Demokratların başkan adayı Kamala Harris ise genç seçmenler arasında yalnızca 4 puanlık bir üstünlük sağlamıştı. 2022 seçimlerinde gençlerin Demokratlara desteği 28 puan düzeyindeydi.
Gençlerin Demokratlara yönelmesi bütünüyle beklenmedik değildi. Cumhuriyetçilerin kampanyalarında öne çıkardığı kültür savaşından rahatsız olan Z Kuşağı, yükselen yaşam maliyetlerinden, yapay zekânın iş piyasası üzerindeki etkilerinden ve yurtdışındaki savaşlardan kaygı duyuyordu. Göç politikalarının uygulanma biçimine yönelik tepkiler de bu tabloya ekleniyordu. Harvard Üniversitesi Siyaset Enstitüsü’nün 2026 sonbaharında gerçekleştirdiği gençlik araştırmasında Demokratlar, genç seçmenler arasında Cumhuriyetçilerin 37 puan önünde görünüyordu. Sandık sonuçları ise bu beklentilerin de ötesine geçti.
Gençler neden bu kadar kolay saf değiştirebiliyor?
Sonuçlar, Z Kuşağı’nın hiçbir siyasi parti tarafından kendiliğinden kazanılmış bir seçmen kitlesi olarak görülemeyeceğini bir kez daha gösteriyor. Gallup verilerine göre bu kuşağın yüzde 56’sı kendisini bağımsız olarak tanımlıyor. Gençler, siyasi kimliklerini belirli bir partiye bağlılık üzerinden kurmak yerine, sorunlara hangi partinin çözüm üreteceğine bakıyor. Bu yönüyle Z Kuşağı, aynı yaşlardaki milenyum kuşağına kıyasla daha bağımsız bir profil çiziyor.
New York’ta yaşayan 19 yaşındaki bir genç, katıldığı odak grup çalışmasında bu yaklaşımı şöyle anlatıyor: “Partiye göre farklı bir şey aramıyorum. Daha düşük fiyatlar, benzin… Kısacası daha iyi bir yaşam kalitesi istiyorum ve bunu her iki partiden de bekliyorum.”
Bu sözler, gençlerin siyasi tercihlerinin arkasındaki temel beklentiyi özetliyor. Partilerin ideolojik söylemlerinden çok, gündelik hayatlarını iyileştirecek sonuçlar görmek istiyorlar. İnternetin hızına alışarak büyüyen bu kuşak, siyasi gelişmeleri de aynı hızla değerlendiriyor; beklentileri karşılanmadığında tercihini değiştirmekten çekinmiyor.
Gençlerin siyasi ruh hali nasıl değişti?
2024 seçimlerinde Cumhuriyetçilerin genç seçmenler arasında kazandığı destek, Z Kuşağı’nın woke1 karşıtı bir çizgiye yöneldiği yorumlarına yol açmıştı. Özellikle manosphere2 podcast yayıncılarının ve tradwife3 akımını temsil eden TikTok içerik üreticilerinin yükselişi çok konuşulmuştu.
Ancak 2026 seçimleri, bu eğilimin kalıcı olmayabileceğini gösteriyor. Trump döneminde söz konusu siyasi ve kültürel söylemlerin etkisini yitirdiği, gençlerin enerjisinin bu kez karşı taraftaki siyasetçilere yöneldiği görülüyor. New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani bu değişimin öne çıkan örneklerinden biri.
Seçim sonrası anketlere göre 18-29 yaş grubundaki seçmenlerin yüzde 9’u kendisini MAGA 4 hareketine yakın görüyor. Buna karşılık yüzde 34’ü kendisini demokratik sosyalist olarak tanımlıyor. Bu oran, gençlerin tamamının belirli bir sosyalist örgüte katıldığı ya da Marksist düşünceyi benimsediği anlamına gelmiyor. Ancak sağlık hizmetlerine erişim ve konut maliyetleri gibi sorunlarda daha etkin kamu politikaları talep eden sol yaklaşımların gençler arasında karşılık bulduğunu gösteriyor.
Elbette bu veriler yalnızca sandığa giden seçmenleri kapsıyor. Muhafazakâr gençlerin bir bölümünün seçimlere katılmamış olması da mümkün. İran savaşı gibi gelişmeler nedeniyle Cumhuriyetçilere duyulan güvenin azalması bunun nedenlerinden biri olabilir. Sandık çıkış anketlerine katılan 18-29 yaş grubunun yüzde 53’ü daha önce Kamala Harris’e oy verdiğini belirtirken, Donald Trump’a oy verdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 25’te kaldı. Genç seçmenlerin yüzde 82’si ise Trump’ın başkanlık performansını onaylamadığını ifade etti.
Kadınlarla erkekler arasındaki siyasi mesafe kapanıyor mu?
2024 seçimlerinde Donald Trump’a destek veren genç erkekler, seçim analizlerinin önemli başlıklarından biriydi. Ancak 2026 ara seçimlerinde bu grubun tercihi belirgin biçimde değişti. CNN’in seçmen anketlerine göre 30 yaş altındaki erkekler, Temsilciler Meclisi seçimlerinde Demokrat adayları 35 puan farkla destekledi.
Buna rağmen kadınlarla erkekler arasındaki siyasi tercih farkı ortadan kalkmış değil. CNN’in 2026 seçmen anketlerine göre Z Kuşağı kadınları, Demokrat adayları 57 puan farkla destekledi. Bu, 2024’e kıyasla 34 puanlık bir artış anlamına geliyor. Genç kadınlar, Demokratların en güçlü destekçi gruplarından biri olmayı sürdürüyor. Ancak aynı kuşak içinde kadınlarla erkekler arasındaki bu belirgin farklılaşma, toplumsal ve siyasi ayrışmaların derinleşmesi riskini de beraberinde getiriyor.
Genç seçmenleri yalnızca vaatler mi etkiliyor?
Gençlerin Demokratlara yönelmesinde mevcut yönetimden duyulan memnuniyetsizlik önemli bir etken olsa da tek başına yeterli değil. Adayların niteliği ve seçmenlerle kurdukları ilişki de belirleyici. Georgia’dan Jon Ossoff ve Teksas’tan James Talarico, bu açıdan öne çıkan iki isim. CNN’in seçmen anketlerine göre Ossoff, 30 yaş altındaki seçmenlerde 72 puanlık, Talarico ise 60 puanlık üstünlük sağladı.
Her iki aday da gençlere hem dijital platformlarda hem de yüz yüze ulaşmayı başardı. Gençlerin önem verdiği konuları gündeme taşıyarak onların beklentileriyle doğrudan ilişki kurdu. Üstelik bu adaylar, genç seçmenlere hitap etmek için Z Kuşağı’ndan olmak zorunda da değildi. Talarico 37, Ossoff 39 yaşında ve ikisi de milenyum kuşağından. Ülke genelinde Colorado’dan 31 yaşındaki Manny Rutinel, Iowa’dan 44 yaşındaki Rob Sand ve Güney Carolina’dan 46 yaşındaki Annie Andrews gibi isimler de yeni kuşak siyasetçilerin yükselişini temsil ediyor.
Gençler siyasette neden nezaket arıyor?
Z Kuşağı ile yapılan odak grup çalışmalarında dikkat çeken bir başka eğilim, gençlerin adaylarda karakter ve nezaket araması. Bu kuşak, siyaseti uzun süredir düşmanlık, sert kutuplaşma ve şiddet görüntüleriyle birlikte deneyimliyor. Sürekli çatışma üreten siyasi dilden yorulan gençler, artık daha yapıcı ve birleştirici bir yaklaşım görmek istiyor.
Nevada’dan 22 yaşındaki bir kadın, katıldığı odak grup çalışmasında bu duyguyu şöyle ifade ediyor: “İnsanlar yorgun. Özellikle bu yönetimin belirli grupları dışlamasından, nefret ve korku yaymaya çalışmasından bıkmış durumdalar.” Talarico’nun kampanyasını ise alışılmış siyasi üsluptan farklı bulduğunu belirterek şöyle devam ediyor: “Umut, ortak noktalar ve birleştiricilik üzerine kurulu bir kampanya yürüten Talarico gibi bir adayın ortaya çıkması, bu dönemde son derece yeni ve ferahlatıcı geliyor.”
Seçim sürecinde korku, kültürel çatışma ve kişisel saldırılar üzerine kurulan Cumhuriyetçi kampanya dili beklenen sonucu vermedi. Talarico örneğinde olduğu gibi adayların kişiliğini ve erkekliğini hedef alan saldırılar da genç seçmenleri etkileyemedi. Üstelik bu tür mesajların bir bölümü özellikle genç erkekleri harekete geçirmek amacıyla hazırlanmıştı. Ancak sonuçlar, gençlerin bu çatışmacı siyasete eskisi kadar ilgi göstermediğini ortaya koydu.
Z Kuşağı’nın asıl beklentisi ne?
Z Kuşağı seçmenleri hakkında çok sayıda genelleme yapılıyor. Oysa araştırmalar, bu kuşağın sanıldığı kadar karmaşık tercihler içinde olmadığını gösteriyor. Gençler, öncelikle sorunlarına çözüm ve hayatlarında somut bir iyileşme istiyor. Bu nedenle Demokratların 2026’da kazandığı desteği, gençlerin artık kalıcı biçimde bu partiye bağlandığı şeklinde yorumlamak büyük bir hata olur. Aynı uyarı Cumhuriyetçiler için de geçerli: Bu seçmen kitlesi hiçbir partinin garantili desteği değil.
Gençler, 2026’da Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti’den uzaklaşırken aslında başlangıçta onları desteklemelerine yol açan gerekçelerden hareket ediyordu. Ekonomik koşullardan duyulan hayal kırıklığı, yeni savaşlara sürüklenme endişesi ve Trump’ın yıllarca eleştirdiği siyasi düzene karşı çıkma isteği, bu kez Cumhuriyetçilere yönelik tepkinin temelini oluşturdu. Gençler, vaatlerin yerine getirilmediğini düşündüklerinde yön değiştirdi.
Bu seçimde ilk kez oy kullananların önemli bir bölümü, Donald Trump’ın 2016’da başkan seçildiği sırada henüz sekiz yaşındaydı. Sandığa giden 18-29 yaş grubundaki seçmenlerin yüzde 37’si ilk kez bir ara seçimde oy kullandı. Başka bir deyişle, bu gençler siyasi hayatlarının büyük bölümünü aynı kişinin belirleyici olduğu bir dönemde geçirdiler. Şimdi ise farklı bir siyaset anlayışı ve yeni seçenekler arıyorlar.”
Dipnotlar
[1] Woke: Başlangıçta ırkçılık ve toplumsal adaletsizliklere karşı duyarlılığı ifade eden kavram. ABD siyasetinde zamanla ilerici kimlik politikalarını tanımlamak, özellikle muhafazakâr söylemde ise bunları eleştirmek için kullanılan tartışmalı bir terime dönüştü.
[2] Manosphere: Erkeklik, erkek hakları ve toplumsal cinsiyet ilişkileri etrafında şekillenen, çoğunlukla internet ortamında faaliyet gösteren erkek odaklı topluluklar ağı. Bu ağların bazı kesimleri kadın karşıtı ve antifeminist söylemleriyle biliniyor.
[3] Tradwife: Traditional wife (geleneksel eş) ifadesinin kısaltması. Aile yaşamında geleneksel kadın ve eş rollerini benimseyen, ev içi sorumlulukları ve anneliği ön plana çıkaran kadınları tanımlamak için kullanılıyor. Sosyal medyada bir yaşam tarzı akımı olarak da yaygınlaştı.
[4] MAGA: Make America Great Again (Amerika’yı Yeniden Büyük Yap) sloganının kısaltması. Donald Trump’ın siyasi hareketini ve destekçi tabanını tanımlamak için kullanılıyor.
[5] Blue-pilled: The Matrix filmindeki mavi hap metaforundan türetilen internet terimi. Kişinin mevcut düzenin sunduğu gerçeklik algısını sorgulamadan kabul etmesini ifade ediyor. Kaynak yazıda gençlerin siyasi eğilimlerindeki değişimi anlatan ironik bir internet kültürü göndermesi olarak kullanılıyor.
Bu yazı ilk kez 11 Kasım 2026’da yayımlanmıştır.
