Avrupa’da Nazi kalkışması iddiası: İspanyol “Ulusal Çekirdek” vakası neden önemli?

İspanya’da Ulusal Çekirdek adlı Neo-Nazi örgütünden 14 kişi gözaltına alındı. Örgütün silahlı kalkışmaya niyetlendiği, hem Müslümanları hem Yahudileri nefret nesnesi haline getirdiği biliniyor. Hareketin benzerlerinden farkı ne? Sinan Baykent yazdı.

6 Kasım günü İspanya-merkezli “Núcleo Nacional” (Ulusal Çekirdek) adlı neo-Nazi örgütünden 14 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında örgütün sözcüsü konumundaki Isabel Peralta da vardı.

Peralta’nın evindeki aramalarda gamalı haç çizimleri, Adolf Hitler’in portresi ile heykelleri ve İkinci Dünya Savaşı’nda Alman ordusuyla yan yana savaşan Mavi Tümen’in amblemleri bulundu. Dahası ve en önemlisi, evden 13 uzun namlulu silâh, üç tabanca ve onlarca mermi kutusu çıktı.

İlk bakışta meselenin “püf” noktası bu silâhlar gibi görünse de İspanyol basınına göre şüphelilerin çoğu ruhsat sahibi olduğundan soruşturmadaki asıl düğüm silâhlardan ziyâde dinlemelere yansıyan ifâdeler. Polis raporu, örgüt üyelerinin kendi aralarında bir “silâhlı kalkışma” ihtimalini konuştuklarını aktarıyor.

Dosyada Ulusal Çekirdek’ten bazı üyelerin Ukrayna’daki 12. Özel Kuvvetler Tugayı “Azov” kamplarında Kalaşnikoflarla silâh eğitimi aldıkları öne sürüldü. Bilindiği üzere Azov günümüzde bilhassa Rus medya mecralarının hışmını çekiyor. Her ne kadar 2022 yılı öncesinde Avrupa Birliği (AB) kurumları Azov’u uluslararası risk teşkil edebilecek bir “radikalleşme odağı” addetmişse de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini müteakip eleştirilerin dozunu büyük ölçüde azalttı. Hâkim görüş, Azov’un hâlihazırda Ukrayna Ordusu’nun kritik bir bileşeni olduğu ve kendi içinde “aşırılıklarını reforme ettiği” yönünde. Bununla birlikte Ukrayna’nın Madrid Büyükelçiliği 13 Kasım’da yaptığı açıklamada örgütten hiç kimsenin tugayda askerî eğitim almadığını bildirdi.

Hâl böyleyken, durum biraz giriftleşiyor. Sosyalist Başbakan Sánchez’in 5 Ekim’de ilân ettiği genel seçimler 29 Kasım’da yapılacak ve Ulusal Çekirdek, bu yılın Şubat ayında “Noviembre Nacional” (Ulusal Kasım) adıyla tescil ettirdiği parti üzerinden siyâset sahnesine çıkmaya hazırlanıyordu.

Sonraki günlerde soruşturmanın kapsamını İspanya’nın da dışına taşıran birtakım bilgiler sızdı. Buna göre Peralta, 19 Ekim’de partneriyle yaptığı bir konuşmada bir AR-15 alıp Paris’e gitmeyi ve insanlara ateş açmayı düşündüğünü, üç şarjörle 60 kişiyi vurabileceğini söylemiş. Hatırlanacağı gibi, 17 Ekim’de Fransa’daki eylemlerin akabinde ciddi bir şiddet dalgası yaşanmış, pek çok dükkân ve mağaza ülke genelinde yağmalanmış ve sağ eğilimli mecralar göçmenleri sorumlu tutan görüşler dile getirmişlerdi.

Gelinen aşamada gözaltına alınan 14 kişiden 10’u serbest bırakıldı. Buna mukabil mahkeme, örgütün bütün faaliyetlerinin durdurulmasına, lokallerinin kapatılmasına, sosyal medya hesaplarının engellenmesine ve banka hesaplarının dondurulmasına hükmetti. Örgüt sözcüleri ise sistematik bir “karalama kampanyası”ndan dem vuruyorlar.

Peki, ama kim bu “Ulusal Çekirdek” örgütü? İdeolojisi, dayanışma ağları ve amaçları hakkında neler biliyoruz? Ve bu vaka bize daha geniş Avrupa coğrafyasındaki benzer hareketlere dair neler fısıldıyor?

Ulusal Çekirdek’in ideolojik omurgası: Falanjistlerden daha sağda

Ulusal Çekirdek’in doğum ânını 2023 sonbaharında Madrid’deki Sosyalist Parti genel merkezinin önünde haftalarca süren af yasası karşıtı gösterilerde sabitlemek mümkün. Söz konusu yasa, 2017’deki tek taraflı bağımsızlık referandumu başta olmak üzere, Katalan ayrılıkçıların cezaî sorumluluklarını siliyor ve Sánchez’in yeniden başbakan seçilebilmek için Katalan bağımsızlıkçı partilerle vardığı mutabakatın bedeli sayılıyordu.

O gecelerde, İspanya’daki en büyük legal sağ-popülist parti VOX’un (Türkçesi SES) militanlarından 1933 yılında José Antonio Primo de Rivera tarafından kurulan milliyetçi ve faşizan eğilimli hareket üyeleri Falanjistlere, neo-Nazilerden muhtelif futbol takımlarının sağa yakın taraftarlarından oluşan tribün “ultra”larına değin topyekûn İspanyol radikal sağ galaksisi aynı kaldırımları paylaştı. Kalabalık dağıldığında ise en radikal kanat birbirinden kopmayarak Ağustos 2024’teki resmî dernek tescilinde bugün bildiğimiz “Núcleo Nacional” adını aldı.

Hareketin Nisan 2024’teki ilk kamusal takdiminin öteden beri Falanjistlerin kullandığı bir salonda yapılması ve dernek tescilinin Valladolid şehrinde İspanya’da varlık belirten falanjist gelenekli partilerden biri olan Democracia Nacional (Ulusal Demokrasi) ile anılan bir adres üzerinden gerçekleşmesi, yeni oluşumun İspanyol radikal sağının hangi segmentlerinden süzülüp geldiğini anlamamız bakımından mühim.

Kadroların biyografik ayak izleri de aynı siyâsî soy kütüğünü doğruluyor. Örgütün teşkilât ve hukuk işlerini yürüten Enrique Lemus, Democracia Nacional geleneğinden geliyor. 24 yaşındaki Isabel Peralta ise Falanjistlerin saflarında yetişen bir isim.

Ne var ki Ulusal Çekirdek’i Falanjizm’in “torunu” saymak, arada cereyân eden fikrî kopuşu inkâr olur. José Antonio’nun Falanjizm’i milleti ırk yahut salt kan bağı üzerinden değil, Katoliklikle ve imparatorluk mirâsıyla yoğrulmuş manevî bir kader ortaklığı üzerinden tarif edegelmiştir. Benimsediği “Hispanidad” (İspanyolluk) tasavvuru da Latin Amerika’nın melez coğrafyasını bu ortaklığın tabiî uzantısı kabul ediyordu.

Ulusal Çekirdek’in dili derinlemesine biyolojik. Dahası, kendini açıkça nasyonal-sosyalist etiketiyle tanımlıyor. Programında “ırk müdafaası” söylemi baskın. Fransız ideolog Renaud Camus’den ilhamla içselleştirilen “Büyük İkâme” kuramına yaslanan “tersine göç” talebi ülkedeki tüm yabancı kökenlileri kapsıyor ki, bu da klâsik radikal sağ anlatısına nispetle daha keskin bir sapma olarak algılanabilir. Zira mercek yalnızca kaçak yahut yasal göçmenlere değil, blok hâlinde “yabancı” damgalı unsurlara tutuluyor.

Sağ-popülist VOX’a dair geliştirilen bakış da belirleyici. Şubat 2026’da İçişleri Bakanlığı’na, ilk günlerin hatırasıyla “Noviembre Nacional” ismiyle parti kaydı yaptıran örgüt, geçtiğimiz Temmuz ayındaki tanıtım toplantısında VOX’un “ulusal öncelik” şiârına “ulusal münhasırlık” formülüyle karşılık verdi. Oyları böleceklerine dair kendilerine yöneltilen suçlamaları ise cepheden küçümsediler. Beyân edilen strateji, temel olarak reddedilen kurumlara girip onları “içeriden havaya uçurmak”. Nitekim polis raporları da Peralta’nın seçimleri sistemi “çözmeye” yarayacak bir araçtan ibâret gördüğünü doğruluyor.

Eski tarz nasyonal-sosyalizm mi, yeni tarz sağ-hızlandırmacılığın evrimleşmesi mi?

Her ne kadar İspanyol siyaset bilimciler – başta Barselona Üniversitesi’nden Xavier Torrens – bu çerçevede Ulusal Çekirdek’in “eski Alman nasyonal-sosyalizminin İspanyol bağlamına uyarlanmış yeni bir sürümü” olduğunu belirtseler de bence bu tespit 21’inci yüzyıldaki “radikal sağ yeraltı”nın dinamiklerini yeterince irdelemiyor.

Gerçekten de Ulusal Çekirdek’te “eskinin yeni bir kılıfa geçirilmiş hâli”ni görmekten çok, sağ-hızlandırmacılığın düşünsel ve pratik açılımlarını saptamak ve olguyu bu prizmadan değerlendirmek daha dolgun bir tahlile zemin hazırlayabilir.

Fikir Turu için 5 Şubat 2024’te kaleme aldığım “Az bilinen ama hızla büyüyen bir yeraltı akım: Sağ-hızlandırmacılık” başlıklı makalemde söz konusu akımın anatomisini genel hatlarıyla çıkarmaya çalışmıştım. Bir alıntı hafızamızı tazelemeye yarayabilir:

“Sistem hakikatinin dinamitlenmek suretiyle farklı kümelerin birbiriyle çatışmasının zeminini kolaylaştırmak, bu vesileyle toplumun bir nevî ‘bağışıklığını’ düşürmek ve onu nihâî ‘iç savaş’ için kıvama getirmek, sağ-hızlandırmacı teleolojinin temel sütununu teşkil eder. (…) Buna göre, er ya da geç şiddet şiddeti doğuracak ve bu ‘döngü’yle birlikte kaos toplum sathına yayılarak kitleselleşecek. Kontrolün herkesçe ve her yerde yitirilmesi hâdisesi ise son tahlilde bir ‘ırk savaşı’nı tetikleyerek sağ-hızlandırmacıların hayâlini kurdukları ‘etno-devlet’in kuruluşuna vesile olacak.”

Bu yönüyle şahsen Ulusal Çekirdek’te bugüne değin Anglosakson dünyasında baskın çıkan sağ-hızlandırmacılığın Kıta Avrupası’ndaki ilk yarı-açık yarı-örtülü projeksiyonunu tespit edebileceğimiz kanısındayım.

1970’lerin sonlarından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) William Pierce’in meşhur Turner Günlükleri’nden ve James Mason’un “Siege” (Kuşatma) adlı eserinden günümüzdeki Anders Behring Breivik, Brenton Tarrant, Patrick W. Crusius, Payton S. Gendron, Juraj Krajčík ve son olarak Polonyalı Michał Oksiński örneklerine değin uzanan hattın Ulusal Çekirdek’in benliğinde yeni bir “evrim süreci”ne girdiği şeklinde okunması pekâlâ mümkün.

Şimdiye kadar daha çok “bireysel, lidersiz ve yatay” bir örgütlenme modeliyle çalışan sağ-hızlandırmacılık, Ulusal Çekirdek’le birlikte “kolektif örgütlülük” fikrini bir ucuyla tutmaya yaklaşmış olabilir. Bir nevî “yeraltının yeryüzüne taşınması evresi” okuması yapmak abes kaçmayacaktır. Zira gerek düşünce yapısı gerekse “modus operandi” (bilhassa sızan özel konuşmalardan anladığımız kadarıyla) ikiliyi ortaklaş(tır)maya çok müsait.

Örneğin telefon dinlemeleri örgüt üyelerinin kendi aralarında “Ramazan’da Müslüman cemaati camiye kilitlemek”ten tutun “Müslüman nüfusu yaşadığı yerlerden zorla çıkarmaya” kadar muhtelif şiddet fantezileri etrafında teati yaptıklarını gösteriyor. Kaydedilen mesajlaşmalarda camilerin ve sinagogların eşzamanlı hedef alınabileceğinden bahsediliyor. Gerçekten de Ulusal Çekirdek legal sağ-popülizm ve bazı tarihsel milliyetçi yapılarının aksine hem İslâm’ı ve Müslümanları hem de Yahudileri eşzamanlı olarak nefret nesnesi hâline getiriyor.

En yakıcısı, örgütün bu şiddet ufkunu tarif ederken başvurduğu sözcük. Dinlemelerde geçen ve yukarıda “kalkışma” diye karşıladığımız “alzamiento”, İspanyol siyasî hafızasında Temmuz 1936’daki askerî ayaklanmanın, yani İç Savaş’ı başlatan hâdisenin Franco’cu terminolojideki adı. Dolayısıyla Anglosakson hızlandırmacılığın “ırk savaşı” tasavvuru burada “yerli” bir lügate tercüme edilmiş gibi.

Velhâsıl, Ulusal Çekirdek vakası siyasal bilimler literatürüne radikal sağ yeraltı başlığında bir “ara form” olarak değerlendirilebilecek ender güncel örneklerden biri oldu.

Avrupa’yı bekleyen darboğaz

Counter Extremism Project’in 13 Kasım tarihli raporuna göre İspanyol polisi, Ulusal Çekirdek’in Peralta’nın yönettiği belirtilen bir “uluslararası ilişkiler birimi” üzerinden 14 ülkede 20 kadar yapıyla temas kurduğunu saptadı. Almanya’dan Der III. Weg ve ABD’den Patriot Front (Vatansever Cephe) bu ağın en görünür halkaları.

Değirmenin suyunun nereden geldiği ise muamma. Madrid’in iş bölgesindeki 400 metrekareyi aşan spor salonlu genel merkez açıldığında basın üye sayısını 300, asgarî aidat gelirini ise ayda 3 bin avro civârında hesaplıyordu. Profesyonel propaganda filmleri, tişörtlerden afişlere, bayraklardan miting altyapısına uzanan irili ufaklı kalemler ve sınır ötesi seyahatler bu hesaba kolayca sığan cinsten değil.

Asıl dikkat çekici olan ise ölçek ile yankı arasındaki uçurum. Zira 2026 itibarıyla 1500 kadar aidatlı üyesi bulunan örgütün X hesabını 115 bini aşkın kişi takip ediyor.

Kutuplaşmanın ve sokak şiddetinin gitgide tırmandığı bir Avrupa gerçekliği var. Radikal sağın legalist versiyonları ile fokurdayan yeraltı tabakaları arasındaki sınır her gün biraz daha bulanıklaşıyor.

Liberal paradigmanın mevcut kırılganlığı dikkate alındığında, gözümüzü “sayılar”dan çok, olayların “yoğunluğu”na sabitlemenin, Avrupa’yı bekleyen darboğazı yorumlamak açısından daha belirleyici vasıflar taşıdığı kanısındayım.

Zira her büyük ateşin başlangıcında ufacık kıvılcımlar olur.

Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Fikir Turu’nun editöryel politikasını yansıtmayabilir.

Bu yazı ilk kez 18 Kasım 2026’da yayımlanmıştır.

Sinan Baykent
Sinan Baykent
Sinan Baykent - Cenevre Üniversitesi’nde siyasal bilimler lisans ve siyasal psikoloji yüksek lisans tahsili gördü. 2011-2015 yılları arasında siyasal danışmanlık ve metin yazarlığı görevlerinde bulundu. 2015 yılından bu yana başta Hürriyet Daily News olmak üzere muhtelif yurtiçi ve yurtdışı gazetelerde, dergilerde ve platformlarda makaleler kaleme aldı. Son bir buçuk yıldır makalelerine dışarıdan yazdığı Independent Türkçe’de devam ediyor. Araştırma konuları arasında tarihsel Avrupa milliyetçiliği ve çağdaş sağ-popülist hareketler yer alıyor. Yayımlanmış iki kitabı var. Fransızca, İngilizce ve İspanyolca biliyor.

YORUMLAR

Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler

Son Eklenenler

Avrupa’da Nazi kalkışması iddiası: İspanyol “Ulusal Çekirdek” vakası neden önemli?

İspanya’da Ulusal Çekirdek adlı Neo-Nazi örgütünden 14 kişi gözaltına alındı. Örgütün silahlı kalkışmaya niyetlendiği, hem Müslümanları hem Yahudileri nefret nesnesi haline getirdiği biliniyor. Hareketin benzerlerinden farkı ne? Sinan Baykent yazdı.

6 Kasım günü İspanya-merkezli “Núcleo Nacional” (Ulusal Çekirdek) adlı neo-Nazi örgütünden 14 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında örgütün sözcüsü konumundaki Isabel Peralta da vardı.

Peralta’nın evindeki aramalarda gamalı haç çizimleri, Adolf Hitler’in portresi ile heykelleri ve İkinci Dünya Savaşı’nda Alman ordusuyla yan yana savaşan Mavi Tümen’in amblemleri bulundu. Dahası ve en önemlisi, evden 13 uzun namlulu silâh, üç tabanca ve onlarca mermi kutusu çıktı.

İlk bakışta meselenin “püf” noktası bu silâhlar gibi görünse de İspanyol basınına göre şüphelilerin çoğu ruhsat sahibi olduğundan soruşturmadaki asıl düğüm silâhlardan ziyâde dinlemelere yansıyan ifâdeler. Polis raporu, örgüt üyelerinin kendi aralarında bir “silâhlı kalkışma” ihtimalini konuştuklarını aktarıyor.

Dosyada Ulusal Çekirdek’ten bazı üyelerin Ukrayna’daki 12. Özel Kuvvetler Tugayı “Azov” kamplarında Kalaşnikoflarla silâh eğitimi aldıkları öne sürüldü. Bilindiği üzere Azov günümüzde bilhassa Rus medya mecralarının hışmını çekiyor. Her ne kadar 2022 yılı öncesinde Avrupa Birliği (AB) kurumları Azov’u uluslararası risk teşkil edebilecek bir “radikalleşme odağı” addetmişse de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalini müteakip eleştirilerin dozunu büyük ölçüde azalttı. Hâkim görüş, Azov’un hâlihazırda Ukrayna Ordusu’nun kritik bir bileşeni olduğu ve kendi içinde “aşırılıklarını reforme ettiği” yönünde. Bununla birlikte Ukrayna’nın Madrid Büyükelçiliği 13 Kasım’da yaptığı açıklamada örgütten hiç kimsenin tugayda askerî eğitim almadığını bildirdi.

Hâl böyleyken, durum biraz giriftleşiyor. Sosyalist Başbakan Sánchez’in 5 Ekim’de ilân ettiği genel seçimler 29 Kasım’da yapılacak ve Ulusal Çekirdek, bu yılın Şubat ayında “Noviembre Nacional” (Ulusal Kasım) adıyla tescil ettirdiği parti üzerinden siyâset sahnesine çıkmaya hazırlanıyordu.

Sonraki günlerde soruşturmanın kapsamını İspanya’nın da dışına taşıran birtakım bilgiler sızdı. Buna göre Peralta, 19 Ekim’de partneriyle yaptığı bir konuşmada bir AR-15 alıp Paris’e gitmeyi ve insanlara ateş açmayı düşündüğünü, üç şarjörle 60 kişiyi vurabileceğini söylemiş. Hatırlanacağı gibi, 17 Ekim’de Fransa’daki eylemlerin akabinde ciddi bir şiddet dalgası yaşanmış, pek çok dükkân ve mağaza ülke genelinde yağmalanmış ve sağ eğilimli mecralar göçmenleri sorumlu tutan görüşler dile getirmişlerdi.

Gelinen aşamada gözaltına alınan 14 kişiden 10’u serbest bırakıldı. Buna mukabil mahkeme, örgütün bütün faaliyetlerinin durdurulmasına, lokallerinin kapatılmasına, sosyal medya hesaplarının engellenmesine ve banka hesaplarının dondurulmasına hükmetti. Örgüt sözcüleri ise sistematik bir “karalama kampanyası”ndan dem vuruyorlar.

Peki, ama kim bu “Ulusal Çekirdek” örgütü? İdeolojisi, dayanışma ağları ve amaçları hakkında neler biliyoruz? Ve bu vaka bize daha geniş Avrupa coğrafyasındaki benzer hareketlere dair neler fısıldıyor?

Ulusal Çekirdek’in ideolojik omurgası: Falanjistlerden daha sağda

Ulusal Çekirdek’in doğum ânını 2023 sonbaharında Madrid’deki Sosyalist Parti genel merkezinin önünde haftalarca süren af yasası karşıtı gösterilerde sabitlemek mümkün. Söz konusu yasa, 2017’deki tek taraflı bağımsızlık referandumu başta olmak üzere, Katalan ayrılıkçıların cezaî sorumluluklarını siliyor ve Sánchez’in yeniden başbakan seçilebilmek için Katalan bağımsızlıkçı partilerle vardığı mutabakatın bedeli sayılıyordu.

O gecelerde, İspanya’daki en büyük legal sağ-popülist parti VOX’un (Türkçesi SES) militanlarından 1933 yılında José Antonio Primo de Rivera tarafından kurulan milliyetçi ve faşizan eğilimli hareket üyeleri Falanjistlere, neo-Nazilerden muhtelif futbol takımlarının sağa yakın taraftarlarından oluşan tribün “ultra”larına değin topyekûn İspanyol radikal sağ galaksisi aynı kaldırımları paylaştı. Kalabalık dağıldığında ise en radikal kanat birbirinden kopmayarak Ağustos 2024’teki resmî dernek tescilinde bugün bildiğimiz “Núcleo Nacional” adını aldı.

Hareketin Nisan 2024’teki ilk kamusal takdiminin öteden beri Falanjistlerin kullandığı bir salonda yapılması ve dernek tescilinin Valladolid şehrinde İspanya’da varlık belirten falanjist gelenekli partilerden biri olan Democracia Nacional (Ulusal Demokrasi) ile anılan bir adres üzerinden gerçekleşmesi, yeni oluşumun İspanyol radikal sağının hangi segmentlerinden süzülüp geldiğini anlamamız bakımından mühim.

Kadroların biyografik ayak izleri de aynı siyâsî soy kütüğünü doğruluyor. Örgütün teşkilât ve hukuk işlerini yürüten Enrique Lemus, Democracia Nacional geleneğinden geliyor. 24 yaşındaki Isabel Peralta ise Falanjistlerin saflarında yetişen bir isim.

Ne var ki Ulusal Çekirdek’i Falanjizm’in “torunu” saymak, arada cereyân eden fikrî kopuşu inkâr olur. José Antonio’nun Falanjizm’i milleti ırk yahut salt kan bağı üzerinden değil, Katoliklikle ve imparatorluk mirâsıyla yoğrulmuş manevî bir kader ortaklığı üzerinden tarif edegelmiştir. Benimsediği “Hispanidad” (İspanyolluk) tasavvuru da Latin Amerika’nın melez coğrafyasını bu ortaklığın tabiî uzantısı kabul ediyordu.

Ulusal Çekirdek’in dili derinlemesine biyolojik. Dahası, kendini açıkça nasyonal-sosyalist etiketiyle tanımlıyor. Programında “ırk müdafaası” söylemi baskın. Fransız ideolog Renaud Camus’den ilhamla içselleştirilen “Büyük İkâme” kuramına yaslanan “tersine göç” talebi ülkedeki tüm yabancı kökenlileri kapsıyor ki, bu da klâsik radikal sağ anlatısına nispetle daha keskin bir sapma olarak algılanabilir. Zira mercek yalnızca kaçak yahut yasal göçmenlere değil, blok hâlinde “yabancı” damgalı unsurlara tutuluyor.

Sağ-popülist VOX’a dair geliştirilen bakış da belirleyici. Şubat 2026’da İçişleri Bakanlığı’na, ilk günlerin hatırasıyla “Noviembre Nacional” ismiyle parti kaydı yaptıran örgüt, geçtiğimiz Temmuz ayındaki tanıtım toplantısında VOX’un “ulusal öncelik” şiârına “ulusal münhasırlık” formülüyle karşılık verdi. Oyları böleceklerine dair kendilerine yöneltilen suçlamaları ise cepheden küçümsediler. Beyân edilen strateji, temel olarak reddedilen kurumlara girip onları “içeriden havaya uçurmak”. Nitekim polis raporları da Peralta’nın seçimleri sistemi “çözmeye” yarayacak bir araçtan ibâret gördüğünü doğruluyor.

Eski tarz nasyonal-sosyalizm mi, yeni tarz sağ-hızlandırmacılığın evrimleşmesi mi?

Her ne kadar İspanyol siyaset bilimciler – başta Barselona Üniversitesi’nden Xavier Torrens – bu çerçevede Ulusal Çekirdek’in “eski Alman nasyonal-sosyalizminin İspanyol bağlamına uyarlanmış yeni bir sürümü” olduğunu belirtseler de bence bu tespit 21’inci yüzyıldaki “radikal sağ yeraltı”nın dinamiklerini yeterince irdelemiyor.

Gerçekten de Ulusal Çekirdek’te “eskinin yeni bir kılıfa geçirilmiş hâli”ni görmekten çok, sağ-hızlandırmacılığın düşünsel ve pratik açılımlarını saptamak ve olguyu bu prizmadan değerlendirmek daha dolgun bir tahlile zemin hazırlayabilir.

Fikir Turu için 5 Şubat 2024’te kaleme aldığım “Az bilinen ama hızla büyüyen bir yeraltı akım: Sağ-hızlandırmacılık” başlıklı makalemde söz konusu akımın anatomisini genel hatlarıyla çıkarmaya çalışmıştım. Bir alıntı hafızamızı tazelemeye yarayabilir:

“Sistem hakikatinin dinamitlenmek suretiyle farklı kümelerin birbiriyle çatışmasının zeminini kolaylaştırmak, bu vesileyle toplumun bir nevî ‘bağışıklığını’ düşürmek ve onu nihâî ‘iç savaş’ için kıvama getirmek, sağ-hızlandırmacı teleolojinin temel sütununu teşkil eder. (…) Buna göre, er ya da geç şiddet şiddeti doğuracak ve bu ‘döngü’yle birlikte kaos toplum sathına yayılarak kitleselleşecek. Kontrolün herkesçe ve her yerde yitirilmesi hâdisesi ise son tahlilde bir ‘ırk savaşı’nı tetikleyerek sağ-hızlandırmacıların hayâlini kurdukları ‘etno-devlet’in kuruluşuna vesile olacak.”

Bu yönüyle şahsen Ulusal Çekirdek’te bugüne değin Anglosakson dünyasında baskın çıkan sağ-hızlandırmacılığın Kıta Avrupası’ndaki ilk yarı-açık yarı-örtülü projeksiyonunu tespit edebileceğimiz kanısındayım.

1970’lerin sonlarından itibaren Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) William Pierce’in meşhur Turner Günlükleri’nden ve James Mason’un “Siege” (Kuşatma) adlı eserinden günümüzdeki Anders Behring Breivik, Brenton Tarrant, Patrick W. Crusius, Payton S. Gendron, Juraj Krajčík ve son olarak Polonyalı Michał Oksiński örneklerine değin uzanan hattın Ulusal Çekirdek’in benliğinde yeni bir “evrim süreci”ne girdiği şeklinde okunması pekâlâ mümkün.

Şimdiye kadar daha çok “bireysel, lidersiz ve yatay” bir örgütlenme modeliyle çalışan sağ-hızlandırmacılık, Ulusal Çekirdek’le birlikte “kolektif örgütlülük” fikrini bir ucuyla tutmaya yaklaşmış olabilir. Bir nevî “yeraltının yeryüzüne taşınması evresi” okuması yapmak abes kaçmayacaktır. Zira gerek düşünce yapısı gerekse “modus operandi” (bilhassa sızan özel konuşmalardan anladığımız kadarıyla) ikiliyi ortaklaş(tır)maya çok müsait.

Örneğin telefon dinlemeleri örgüt üyelerinin kendi aralarında “Ramazan’da Müslüman cemaati camiye kilitlemek”ten tutun “Müslüman nüfusu yaşadığı yerlerden zorla çıkarmaya” kadar muhtelif şiddet fantezileri etrafında teati yaptıklarını gösteriyor. Kaydedilen mesajlaşmalarda camilerin ve sinagogların eşzamanlı hedef alınabileceğinden bahsediliyor. Gerçekten de Ulusal Çekirdek legal sağ-popülizm ve bazı tarihsel milliyetçi yapılarının aksine hem İslâm’ı ve Müslümanları hem de Yahudileri eşzamanlı olarak nefret nesnesi hâline getiriyor.

En yakıcısı, örgütün bu şiddet ufkunu tarif ederken başvurduğu sözcük. Dinlemelerde geçen ve yukarıda “kalkışma” diye karşıladığımız “alzamiento”, İspanyol siyasî hafızasında Temmuz 1936’daki askerî ayaklanmanın, yani İç Savaş’ı başlatan hâdisenin Franco’cu terminolojideki adı. Dolayısıyla Anglosakson hızlandırmacılığın “ırk savaşı” tasavvuru burada “yerli” bir lügate tercüme edilmiş gibi.

Velhâsıl, Ulusal Çekirdek vakası siyasal bilimler literatürüne radikal sağ yeraltı başlığında bir “ara form” olarak değerlendirilebilecek ender güncel örneklerden biri oldu.

Avrupa’yı bekleyen darboğaz

Counter Extremism Project’in 13 Kasım tarihli raporuna göre İspanyol polisi, Ulusal Çekirdek’in Peralta’nın yönettiği belirtilen bir “uluslararası ilişkiler birimi” üzerinden 14 ülkede 20 kadar yapıyla temas kurduğunu saptadı. Almanya’dan Der III. Weg ve ABD’den Patriot Front (Vatansever Cephe) bu ağın en görünür halkaları.

Değirmenin suyunun nereden geldiği ise muamma. Madrid’in iş bölgesindeki 400 metrekareyi aşan spor salonlu genel merkez açıldığında basın üye sayısını 300, asgarî aidat gelirini ise ayda 3 bin avro civârında hesaplıyordu. Profesyonel propaganda filmleri, tişörtlerden afişlere, bayraklardan miting altyapısına uzanan irili ufaklı kalemler ve sınır ötesi seyahatler bu hesaba kolayca sığan cinsten değil.

Asıl dikkat çekici olan ise ölçek ile yankı arasındaki uçurum. Zira 2026 itibarıyla 1500 kadar aidatlı üyesi bulunan örgütün X hesabını 115 bini aşkın kişi takip ediyor.

Kutuplaşmanın ve sokak şiddetinin gitgide tırmandığı bir Avrupa gerçekliği var. Radikal sağın legalist versiyonları ile fokurdayan yeraltı tabakaları arasındaki sınır her gün biraz daha bulanıklaşıyor.

Liberal paradigmanın mevcut kırılganlığı dikkate alındığında, gözümüzü “sayılar”dan çok, olayların “yoğunluğu”na sabitlemenin, Avrupa’yı bekleyen darboğazı yorumlamak açısından daha belirleyici vasıflar taşıdığı kanısındayım.

Zira her büyük ateşin başlangıcında ufacık kıvılcımlar olur.

Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve Fikir Turu’nun editöryel politikasını yansıtmayabilir.

Bu yazı ilk kez 18 Kasım 2026’da yayımlanmıştır.

Sinan Baykent
Sinan Baykent
Sinan Baykent - Cenevre Üniversitesi’nde siyasal bilimler lisans ve siyasal psikoloji yüksek lisans tahsili gördü. 2011-2015 yılları arasında siyasal danışmanlık ve metin yazarlığı görevlerinde bulundu. 2015 yılından bu yana başta Hürriyet Daily News olmak üzere muhtelif yurtiçi ve yurtdışı gazetelerde, dergilerde ve platformlarda makaleler kaleme aldı. Son bir buçuk yıldır makalelerine dışarıdan yazdığı Independent Türkçe’de devam ediyor. Araştırma konuları arasında tarihsel Avrupa milliyetçiliği ve çağdaş sağ-popülist hareketler yer alıyor. Yayımlanmış iki kitabı var. Fransızca, İngilizce ve İspanyolca biliyor.

YORUMLAR

Subscribe
Bildir
guest

0 Yorum
Eskiler
En Yeniler Beğenilenler

Son Eklenenler

0
Would love your thoughts, please comment.x